Ναϊρόμπι: Οι επόμενες γενιές θα πρέπει να ετοιμαστούν να παραλάβουν έναν πλανήτη υπό κατάρρευση, καθώς η ανθρωπότητα αλλάζει ταχύτατα το κλίμα και καταναλώνει άπληστα τους φυσικούς πόρους, προειδοποιεί το Περιβαλλοντικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (UNEP) στην πληρέστερη εκτίμησή του.

«Η συστηματική καταστροφή των φυσικών πόρων της Γης έχει φτάσει σε ένα σημείο όπου η οικονομική βιωσιμότητα των οικονομιών πλέον απειλείται -και όπου ο λογαριασμός που παραδίδουμε στα παιδιά μας ίσως αποδειχθεί αδύνατο να εξοφληθεί» δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ακίμ Στάινερ, εκτελεστικός διευθυντής του UNEP.

Προειδοποίησε ότι η διεθνής κοινότητα δεν δείχνει να έχει αντιληφθεί πόσο επείγον είναι το ζήτημα.

Η τέταρτη έκθεση για την Παγκόσμια Προοπτική του Περιβάλλοντος (GEO-4), ένα κείμενο 570 σελίδων, συντάχθηκε από 390 ειδικούς, με βάση δεδομένα που συλλέχθηκαν τα τελευταία 20 χρόνια. Η έκθεση παρακολουθεί την πρόοδο από το 1987, όταν δημοσιεύτηκε η πρώτη αντίστοιχη έκθεση από την Παγκόσμια Επιτροπή για το Περιβάλλον και την Ανάπτυξη, γνωστής και ως Επιτροπή Μπρούντλαντ.

Συνωστισμός

Τα τελευταία 450 εκατ.

χρόνια, η Γη έχει ζήσει πέντε κύματα μαζικών εξαφανίσεων, όπως αυτό που οδήγησε στον αφανισμό των δεινοσαύρων. «Ένα έκτο κύμα εξαφανίσεων έχει ήδη ξεκινήσει, αυτή τη φορά λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας» αναφέρει η έκθεση.

Με τον παγκόσμιο πληθυσμό να έχει φτάσει τα έξι δισεκατομμύρια, «οι πόροι που απαιτούνται για τη συντήρησή του υπερβαίνει αυτούς που είναι διαθέσιμοι» και η κατάσταση θα συνεχίσει να επιδεινώνεται.

«Στην Αφρική, η υποβάθμιση της Γης και ακόμα και η ερημοποίηση αποτελούν απειλές· η κατά κεφαλή παραγωγή τροφίμων έχει μειωθεί κατά 12% από το 1981».

Η κατανάλωση ψαριών έχει υπερτριπλασιαστεί τις τελευταίες 40 δεκαετίες, ωστόσο τα τελευταία 20 χρόνια τα αποθέματα δείχνουν σημεία εξάντλησης.

«Από τις μείζονες ομάδες σπονδυλωτών που εκτιμήθηκαν λεπτομερώς, πάνω από το 30% των αμφιβίων, το 23% των θηλαστικών και το 12% των πτηνών απειλούνται με εξαφάνιση».

Οι συντάκτες παραδέχονται ότι σε ορισμένους τομείς και σε ορισμένες περιοχές έχει σημειωθεί πρόοδος. Ωστόσο, «μέρος της προόδου που έχει επιτευχθεί, για τη μείωση της ρύπανσης στις ανεπτυγμένες χώρες, έχει αποβεί εις βάρος του αναπτυσσόμενου κόσμου, όπου εξάγεται σήμερα η βιομηχανική παραγωγή μαζί με τις επιπτώσεις της».

Ουάσινγκτον: Οι φρικτές παραμορφώσεις που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια στα βατράχια είναι αποτέλεσμα μιας αλυσιδωτής αντίδρασης που ξεκινά με την απορροή λιπασμάτων σε ποτάμια και λίμνες, υποδεικνύει πείραμα Αμερικανών ερευνητών.

Το άζωτο και ο φώσφορος που διαρρέουν από τις καλλιέργειες ευνοούν την ανάπτυξη ενός παράσιτου που οδηγεί σε διάφορες παραμορφώσεις, συνήθως πολλαπλασιασμό ή μείωση των άκρων.

«Βλέπεις βατράχια με πέντε ή έξι επιπλέον πόδια. Βλέπεις βατράχια χωρίς καθόλου πίσω πόδια. Βλέπεις όλα τα είδη παράξενων, νοσηρών παραμορφώσεων» σχολιάζει στο Reuters ο Πίτερ Τζόνσον, οικολόγος και εξελικτικός βιολόγος στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπούλντερ και επικεφαλής της μελέτης.

Οι παραμορφωμένοι βάτραχοι παραμένουν αίνιγμα εδώ και περίπου μια δεκαετία, από τότε που μια ομάδα μαθητών στη Μινεσότα ανακάλυψε μια λιμνούλα στην οποία τα μισά από τα βατράχια-λεοπαρδάλεις είχαν επιπλέον ή λιγότερα πόδια.

Τα αμφίβια θεωρούνται γενικά ευαίσθητοι περιβαλλοντικοί δείκτες, και οι αναφορές των τελευταίων ετών είχαν ανησυχήσει τους οικολόγους. Αν και η μόλυνση από παράσιτα είχε αναγνωριστεί ως σημαντικός παράγοντας, οι περιβαλλοντικοί παράγοντες που επιδεινώνουν το πρόβλημα δεν είχε αναγνωριστεί.

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές στο Proceedings of the National Academy of Sciences, τo πρώτο στάδιο της ζημιάς που προκαλούν τα λιπάσματα είναι ο ευτροφισμός των ποταμών και των λιμνών: Το άζωτο και ο φώσφορος αποτελούν λίπασμα και για τα φύκη, τα οποία έτσι αναπτύσσονται υπερβολικά.

Αυτό ευνοεί με τη σειρά του τα σαλιγκάρια, τα οποία τρέφονται με φύκια και άλλα φυτά.

Και όταν πολλαπλασιάζονται τα σαλιγκάρια πολλαπλασιάζονται και τα τρηματοειδή, παρασιτικά σκουλήκια που ζουν μέσα στο σαλιγκάρι και του προκαλούν στείρωση, ώστε να αναπτύσσονται ανενόχλητα.

Τα σκουλήκια που απελευθερώνονται από τα μαλάκια προσβάλλουν στη συνέχεια τους γυρίνους, σχηματίζουν κύστες στις καταβολές των ποδιών και προκαλούν έτσι αναπτυξιακές ανωμαλίες.

Το σκουλήκι ευνοείται από τις παραμορφώσεις, καθώς τα πουλιά μπορούν να φάνε ευκολότερα τα προσβεβλημένα βατράχια και να απελευθερώσουν έτσι στο περιβάλλον περισσότερα παράσιτα.

Για να εξετάσουν τη θεωρία, οι ερευνητές κατασκεύασαν 36 τεχνητές λιμνούλες στην κεντρική Ουλασινγκτον και διοχέτευσαν σε μερικές από αυτές άζωτο και φώσφορο. Στις λιμνούλες αυτές, ο πληθυσμός σαλιγκαριών, η παραγωγή αβγών από τα σκουλήκια και ο ρυθμός μόλυνσης των βατράχων αυξήθηκαν σημαντικά.

Όπως τόνισε ο Δρ. Τζόνσον, τα συμπεράσματα της μελέτης αναδεικνύουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτη της σχέσης ανάμεσα στα γεωργικά φάρμακαι και την υγεία των οικοσυστημάτων και του ανθρώπου.